Cephe platformunu satın almakla kiralamak arasındaki karar, yalnızca satın alma bedelini aylık kiraya bölerek verilmemelidir. Aynı zaman ufkunda hangi işlerin yapılacağı, kaç ay kullanım olacağı, hizmetlerin kapsamı, boşta kalma maliyeti ve dönem sonundaki makine değeri birlikte ele alınmalıdır.
Bu yazıdaki hesap, teklifleri ortak bir tabloda değerlendirmek için hazırlanmış basitleştirilmiş bir yöntemdir. Piyasa fiyatı, yatırım getirisi taahhüdü veya ALPMAKSAN teklifi değildir.
Önce teknik olarak aynı ihtiyacı karşılaştırın
Bir tarafta bir projenin tam kurulumunu, diğer tarafta yalnızca ana üniteyi fiyatlandırmak sonuçları bozar. Konfigürasyon, yük ihtiyacı, kurulumlar ve hizmetler ortaklaştırılmalıdır. Teknik yerleşim kesinleşmediyse ekonomik karşılaştırmanın da ön değerlendirme olduğu belirtilmelidir.
Ekipman ve hizmetleri yan yana getirmek için teklif karşılaştırma rehberindeki kapsam tablosunu kullanabilirsiniz. Kurulum, kullanım ve kontrollerin teknik tarafları ise IPAF'ın MCWP rehberinin de ayrı başlıklarıdır. [1]
İki farklı süreyi karıştırmayın
Takvim süresi, makineyi değerlendirdiğiniz toplam dönemdir. Kullanım süresi ise bu dönemde ekipmanın fiilen iş gördüğü zamandır. Kiralamada ücretlendirilen süre, fiili çalışmadan farklı olabilir; bu fark tekliften veya sözleşmeden okunmalıdır.
Örneğin üç yıllık bir proje portföyü, otomatik olarak otuz altı ay kesintisiz kullanım anlamına gelmez. Etaplar arasındaki boşlukları, cephe değişikliklerini ve kiralama süresinin ne zaman başlayıp bittiğini ayrı yazın.
Toplam maliyet tablosuna hangi kalemler girer?
Aşağıdaki tablo bir hesap önerisidir; her kalemin iki tarafta nasıl fiyatlandığı gerçek tekliflerle doldurulmalıdır.
| Kalem | Satın alma hesabında | Kiralama hesabında |
|---|---|---|
| Ekipman | Satın alma bedeli | Ücretlendirilen süreye ait kira |
| Dönem sonu değeri | Tahmini satış değeri maliyetten düşülür | Genellikle ekipman varlığı oluşmaz |
| Nakliye ve yer değiştirme | Gerçek proje sayısına göre | Dahil/hariç kapsam netleştirilir |
| Kurulum ve söküm | Kendi kaynak veya hizmet maliyeti | Teklifteki kapsam esas alınır |
| Bakım ve kontrol | Öngörülen giderler ayrı yazılır | Hangi işlerin kiraya dahil olduğu kontrol edilir |
| Depolama ve boşta kalma | Toplam dönem için hesaba katılır | Kira devam ediyorsa ücret etkisi hesaplanır |
| Finansman ve nakit akışı | Ödeme takvimi ve sermaye maliyeti | Kira, depozito ve diğer ödemeler |
| Arıza ve iş kesintisi | Senaryo maliyeti olarak ele alınır | Servis/ikame taahhüdüne göre ele alınır |
Bir gider her iki teklifte de aynıysa hesapta bulunması sonucu değiştirmeyebilir. Fakat bir tarafta iki kez, diğer tarafta hiç sayılmaması ciddi fark yaratır.
Basitleştirilmiş karşılaştırma formülü
Aynı analiz dönemi için aşağıdaki değişkenleri tanımlayalım:
P: satın alma bedeli. V: dönem sonunda tahmini elden çıkarma değeri. F_s: satın alma seçeneğinin döneme ait diğer sabit giderleri. F_k: kiralamanın döneme ait sabit giderleri. c_s: satın almada kullanım ayı başına değişken gider. c_k: kiralamada ayı başına toplam değişken gider. m: karşılaştırmada esas alınan ay sayısı.
Satın alma toplam maliyeti = P - V + F_s + (c_s x m)
Kiralama toplam maliyeti = F_k + (c_k x m)Bu basit model, iki seçenekte aynı m kullanılabildiğini varsayar. Fiili kullanım ile fatura edilen kira ayı farklıysa her seçeneği kendi süresiyle hesaplayın.
Maliyetlerin eşitlendiği nokta, uygun varsayımlar altında şöyledir:
m* = (P - V + F_s - F_k) / (c_k - c_s)Payda sıfırsa veya sonuç negatifse pozitif bir başabaş ayı varmış gibi yorumlamayın; seçeneklerin maliyetlerini ilgili senaryolarda doğrudan karşılaştırın. Bu nokta muhasebe amortisman süresi değil, tanımlanan varsayımlardaki maliyet eşitliğidir.
Tamamen varsayımsal bir örnek
Aşağıdaki sayılar TL veya döviz fiyatı değildir; sadece hesap birimidir. Sabit analiz dönemi 36 ay, bu dönemdeki ortak kullanım/ücretlendirme süresi m olsun. Varsayımlar: P=100, V=40, F_s=20, F_k=5, c_s=1, c_k=6.
Bu durumda satın alma maliyeti 80 + m, kiralama maliyeti 5 + 6m olur.
| Dönem içindeki esas alınan ay | Satın alma: hesap birimi | Kiralama: hesap birimi |
|---|---|---|
| 6 | 86 | 41 |
| 15 | 95 | 95 |
| 24 | 104 | 149 |
Bu örnekte eşitlik 15 ayda oluşur. Ancak bu sonuç gerçek bir makinenin 15 ayda kendini ödediğini göstermez. Dönem sonu değeri, kira veya diğer gider varsayımı değiştiğinde sonuç da değişir. Örnekte paranın zaman değeri, vergi ve enflasyon ayrıntılı modellenmemiştir.
Kararı tek senaryoya bağlamayın
En az üç tablo oluşturun: düşük kullanım, beklenen kullanım ve yüksek kullanım. Her tabloda dönem sonu satış değeri, bakım gideri ve kiralama koşullarını yeniden değerlendirin. Tüm maliyetlerin aynı fiyat düzeyinde ve aynı para biriminde olduğundan emin olun.
Kiralama veya satın alma tercihinden bağımsız olarak, belirli modelin planlanan işe uygunluğu ve teknik sorumluluklar ayrı kararlardır. Düşük toplam maliyet, uygun olmayan ekipmanı kabul etmek için gerekçe değildir.
Sık sorulan sorular
Uzun projede satın almak kesin daha ekonomik mi?
Kesin bir sonuç için gerçek teklif, kullanım programı ve dönem sonu değeri gerekir. Yalnızca projenin uzun olması yeterli değildir.
Kiralamada bakım ve servis her zaman dahil mi?
Bunu varsaymayın. Planlı bakım, arıza, kullanıcı kaynaklı hasar, parça ve ikame ekipman kapsamını yazılı olarak sorun.
Makineyi başkalarına kiralayacaksam hesap nasıl değişir?
Bu durumda gider karşılaştırmasına ek olarak gelir, doluluk, tahsilat, hasar ve operasyon modeli kurulmalıdır. Bu yazıdaki basit tablo bir kiralama işletmesinin karlılık hesabı değildir.
Aynı proje için iki seçeneği değerlendirelim
ALPMAKSAN kiralama hizmetini inceleyin veya ekibimizle iletişime geçin. Teknik ihtiyacı ortaklaştırdıktan sonra satın alma ve kiralama tekliflerini aynı kapsamda karşılaştırın.
Kaynaklar
Bu rehber genel seçim ve satın alma bilgilendirmesidir; makine kullanım kılavuzu, projeye özel mühendislik değerlendirmesi veya güvenli çalışma prosedürü yerine geçmez.